Nu: Nederland schaft verkenningsvliegtuig aan in strijd tegen spionage

Overgenomen uit NOS Nieuws, 9 september 2026:
"In de strijd tegen spionage en sabotage schaft ons land een speciaal verkenningsvliegtuig aan om zelf sneller vijanden waar te nemen. Daartoe is een intentieovereenkomst met Zweden getekend, meldt het ministerie van Defensie op zijn website.

Het toestel, de Saab GlobalEye, is in staat om op grote hoogte over lange afstanden in de gaten te houden wat er gebeurt in de lucht, ter zee en op land. Op dit moment beschikt Nederland zelf niet over zo'n toestel en is ons land afhankelijk van de samenwerking met anderen.

Nederland werkt in NAVO-verband met andere landen samen met Awacs-toestellen, maar die worden als verouderd beschouwd. Samen met negen andere landen wordt geïnvesteerd in de vervanging van de vloot door GlobalEye.

Samenwerking met Zweden
Met een eigen toestel kan ons land bijvoorbeeld zelfstandig beslissen waar en wanneer het in te zetten. Ook kan het toestel als vliegend commandocentrum dienen.

Nederland gaat samen met Zweden optrekken: het Nederlandse toestel wordt naar verwachting in 2031 geleverd. Vanaf 2028 krijgt ons land al toegang tot de Zweedse toestellen waardoor onze bemanningen al ervaring op kunnen doen.

Over de kosten doet Defensie geen uitspraken." [1]

De Europese GlobalEye is uitgerust met geavanceerde radarsystemen, sensoren en communicatieapparatuur. Daarmee kan het toestel grote gebieden tegelijkertijd bewaken en moeilijk waarneembare dreigingen opsporen, bijvoorbeeld van drones of kruisraketten. Ook kan het toestel ingezet worden om inlichtingen te vergaren die gedeeld kan worden met vliegtuigen, schepen of eenheden op de grond.

Nu: VS onthult ruimtewapen te hebben, maar details blijven geheim

Overgenomen uit NOS Nieuws, 15 september 2026:
"De VS beschikt over ruimtewapens in een baan om de aarde. Die onthulling deed staatsecretaris Troy Meink voor de Luchtmacht op een lucht- en ruimtevaartcongres in de VS. Het is de eerste keer dat het Amerikaanse leger toegeeft over dergelijke wapens te beschikken, maar veel details gaf Meink niet.

"We blijven ervoor zorgen dat we klaar zijn om de dreigingen die zich ontwikkelen te kunnen beantwoorden. Daarom heeft de VS ruimtewapens die onze troepen kunnen verdedigen tegen vijandelijke acties", was alles wat Meink erover kwijt wilde. Later gevraagd naar meer opheldering, antwoordde hij dat hij zijn woorden zorgvuldig had gekozen en niets meer zou zeggen. Sinds wanneer de VS over de wapens beschikt, werd in het midden gelaten.

Een woordvoerder van Space Force, de tak van de Amerikaanse strijdkrachten die over de ruimte gaat, vulde wel aan dat het gaat om "defensieve en offensieve" capaciteiten. "De VS waarschuwt al sinds 2007 dat Rusland en China wapens testen en in stelling brengen. Door hun acties is het niet langer de vraag of de ruimte ook onderdeel uitmaakt van het strijdtoneel."

Internationaal taboe
Met de onthulling komt er definitief een einde aan de periode waarin oorlogvoering in de ruimte als internationaal taboe gold. In 1967 spraken de atoommachten af nooit massavernietigingswapens in een baan om de aarde te brengen. Hoewel andere wapens strikt genomen niet verboden waren, werd in ieder geval publiekelijk de wens beleden om geen wapenwedloop in de ruimte te ontketenen.

In deze eeuw namen Rusland en China al stappen die de opmaat vormden naar een nieuw tijdperk van 'star wars'. Zo voerde China testen uit waarbij afgedankte ruimtevaartuigen werden uitgeschakeld en stoorde en onderschepte Rusland vanuit de ruimte communicatiekanalen in de oorlog met Oekraïne.

Ruimtevaartexperts zien de opmerkingen van Meink als de Amerikaanse reactie op dat soort dreigingen. Over het algemeen wordt aangenomen dat het niet gaat om een wapen dat doelen op aarde kan aanvallen. Het zou eerder een satelliet zijn die vijandelijke satellieten kan uitschakelen, bijvoorbeeld door ze te verstoren." [2]

De aarde gezien vanuit het ISS